Manisa’nın Salihli ilçesinin Taytan Mahallesi’nde karpuz hasadı sürüyor. Karpuz üreticisi Osman Akbaş, artan girdi maliyetleri ve düşük alım fiyatları nedeniyle üreticinin her geçen yıl daha fazla zarar ettiğini söyledi. Yaklaşık 300 dekarlık karpuz ekim alanını bu yıl 100 dekara düşürdüğünü belirten Akbaş, üretim maliyetlerinin geçen yıla göre ciddi oranda arttığını belirtti. Akbaş, “Geçen yıl tarladaki karpuz fiyatı 2 ile 3,5 lira arasında değişiyordu. Bu yıl maliyetler arttığı halde satış fiyatı yine aynı seviyelerde kaldı. Geçen yıl dekara maliyetimiz 25 bin liraydı, bu yıl 35 bin liraya çıktı. Buna rağmen karpuzu yine 3 liraya satıyoruz. Dekarda yaklaşık 15 bin lira zarar ediyoruz” dedi.
“FİDE MALİYETİ BİLE SATIŞ FİYATINA YAKLAŞTI”
Bulundukları 30 dekarlık tarladan 8-9 ton verim beklediklerini ifade eden Akbaş, en yüksek verimi almaları halinde bile zarar ettiklerini dile getirdi. Akbaş, “9 ton ürün aldığımda yaklaşık 27 bin lira gelir elde ediyorum. Ancak maliyetim 35 bin liranın üzerinde. Üstelik bunun içinde hasat maliyeti de yok. Dekara yaklaşık 380 fide dikiyoruz. Fidenin tanesi 36 liraya kadar çıktı. Sadece fide maliyeti dekarda 12-13 bin lirayı geçiyor. İşçilik maliyetimiz kilogram başına yaklaşık 1 lirayı buluyor. Bunun 80 kuruşunu işçiye ödüyoruz. Elektrik nedeniyle sulama giderimiz dekarda 700 ile 1000 lira arasında değişiyor. Gübreye 3-4 bin lira, ilaçlamaya ise 2 bin liranın üzerinde para harcıyoruz” diye konuştu.
“MARKETLER KAZANIYOR, ÜRETİCİ KAYBEDİYOR”
Üreticilerin zarar ettiğini, marketlerin yüksek kar elde ettiğini belirten Osman Akbaş, tarlada kilosu 3 liraya satılan karpuzun marketlerde 10 ila 15 liradan satışa sunulduğuna işaret etti. Akbaş, “Biz burada zarar ederken marketler para kazanıyor. Tarladan 3-4 liraya alınan karpuz markette 12,90 liraya, 15 liraya satılıyor. Bunun vicdani bir tarafı yok. Birkaç tüccarla anlaşarak fiyatı aşağı çekiyorlar. Bedelini ise üretici ödüyor. İlaç, gübre ve diğer tarımsal girdiler sürekli zamlanıyor. Döviz kuru gerekçe gösteriliyor ama bunları denetleyen yok. Biz her yıl daha fazla maliyetle üretim yapıyoruz ama ürünümüzün fiyatı yerinde sayıyor” ifadelerini kullandı.
“TOPRAĞIMI BIRAKIP GİDEMEM”
Akbaş, 33 yaşında genç bir çiftçi olduğunu, yaşadığı tüm sıkıntılara rağmen üretmekten vazgeçmeyeceğini belirterek, “Ben toprağımı bırakıp gidemem. Zarar da etsem, kâr da etsem bu işi yapmak zorundayım. Bu benim baba mesleğim. Şehre gidip maaşlı bir işte çalışırsam bu topraklara ihanet etmiş olurum. Ama bizim üretme şevkimizi bu yaşta kırarlarsa gelecek nesiller tarım yapmak istemeyecek” dedi.
YALVAÇ: ARTIK HANGİ ÜRÜNÜ ÜRETİRSEK ÜRETELİM BATIYORUZ
Salihli Ziraat Odası Başkanı Cem Yalvaç da Taytan Mahallesi’nin Gediz Ovası’nın en verimli üretim bölgelerinden biri olduğunu ve üreticilerin büyük emek verdiğini söyledi. “Artık hangi ürünü üretirsek üretelim zarar ediyoruz. Sorun sadece karpuzda değil; üzümde, kayısıda, kirazda ve diğer ürünlerde de aynı tablo yaşanıyor” diyen Yalvaç, yaklaşık 90 gün boyunca gece gündüz emek verilen karpuzun maliyetinin karşılanamadığını, üreticinin ayakta kalabilmesi için tarladaki fiyatın en az 10-12 lira olması gerektiğini söyledi.
“GENÇLER TARIMDAN KOPUYOR”
Gençlerin tarımdan koptuğuna dikkat çeken Yalvaç, şöyle konuştu:
“Bugün karpuz tarlada 3 liraya satılıyor. Oysa maliyeti en az 5-6 lira. Dekar maliyetleri geçen yıl 25 bin lirayken bu yıl 35 bin liraya çıktı. Gübre, mazot, elektrik ve işçilik maliyetleri katlandı. Üretici artık sadece karnını doyuruyor, yatırım yapamıyor. Genç üreticilerimizin ayakta kalması gerekiyor. Eğer çocukları babalarının bu şartlarda üretim yaptığını görürse yarın tarım yapmak istemeyecek, sigortalı işlere yönelecek. İşte biz bunu kaybetmek istemiyoruz. Bugün sofralarımıza gelen her ürünü çiftçi üretiyor. Avukatı da doktoru da öğretmeni de siyasetçiyi de doyuran üreticidir. Amerika’da, Fransa’da, Kanada’da, İspanya’da çiftçilik en saygın mesleklerden biri. Bizde de üreticinin emeği korunmalı.”
