ABD Başkanı Donald Trump, İran ile karşılıklı saldırıların yoğunlaştığı bir dönemde Hürmüz Boğazı’nın yönetimine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Fox News kanalına telefonla bağlanan Trump, ABD’nin boğazın kontrolünü ele alabileceğini belirterek, “Boğazı elimizde tutacağız ve muhtemelen biz yöneteceğiz. Boğazın koruyucusu olacağız. Belki de kendimize boğazın koruyucu meleği diyeceğiz” dedi.
Trump, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda güvenliği sağlaması karşılığında maddi karşılık alması gerektiğini savundu.
Washington’un yaklaşık 50 yıldır boğazı koruduğunu ancak bunun karşılığında herhangi bir ödeme almadığını ileri süren Trump, “Boğazı yıllarca karşılıksız koruduk. Artık bundan para kazanacağız” ifadelerini kullandı.
Trump, boğazdan geçen gemilerden nasıl ve hangi hukuki çerçevede ödeme alınacağına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
HÜRMÜZ’DE ABD-İRAN MÜCADELESİ
Trump’ın açıklamaları, ABD ile İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde karşılıklı olarak kontrol iddiasında bulunduğu bir dönemde geldi.
İran, boğazdaki deniz trafiğini yönetme ve gemilerden geçiş ücreti alma hakkına sahip olduğunu savunuyor. ABD ise uluslararası hukuktaki seyrüsefer serbestisini gerekçe göstererek Tahran’ın bu iddiasını reddediyor.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı da Hürmüz Boğazı’nın küresel ticaret açısından kritik bir deniz koridoru olduğunu belirterek, “İran boğazı kontrol etmiyor” açıklamasını yaptı.
Hürmüz Boğazı, savaş öncesinde dünya genelinde deniz yoluyla taşınan petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkıyatının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği stratejik bir güzergâh olarak öne çıkıyordu.
ABD ile İran arasındaki saldırıların yeniden artması ve boğazdaki gemi trafiğinin azalması, petrol fiyatlarının yükselmesine ve küresel enerji arzına ilişkin endişelerin büyümesine yol açtı.
İRAN’A YÖNELİK SERT İFADELER
Trump, İran yönetimini hedef alan açıklamalarında sert bir dil kullandı. İranlı yöneticileri “kötü insanlar” olarak nitelendiren Trump, ülkenin ABD saldırıları karşısında “ağır darbe aldığını” ileri sürdü.
Eski ABD başkanları Barack Obama ve Joe Biden’ı da eleştiren Trump, İran’ın bu iki yönetim döneminde güçlendiğini savundu.
Trump, “İran nükleer silaha dakikalar kadar uzaktı” dedi.
ABD ordusu ile İran Devrim Muhafızları arasında son günlerde yaşanan karşılıklı saldırılar, Hürmüz Boğazı’nı savaşın merkez cephelerinden biri haline getirdi.
ABD, İran’ın hava savunma sistemleri, radarları, füze ve İHA altyapısıyla deniz unsurlarını hedef aldığını açıklarken İran da Körfez ülkelerindeki ABD askeri tesislerine saldırılar düzenlediğini duyurdu.
Taraflar arasında geçen ay varılan ve boğazın yeniden açılmasıyla 60 günlük bir müzakere süreci başlatılmasını öngören geçici anlaşma da karşılıklı saldırılar nedeniyle çökme riskiyle karşı karşıya bulunuyor.
